موسیقی غنایی موسیقی غیر غنایی
اما موسیقی غنایی یا لحوی چیست که اسلام ان را حرام کرده است؟
برای رسیدن به پاسخ این سوال به دانشکده موسیقی دانشگاه ازاد و دانشگاه تهران رفتم . اما متاسفانه استادی راپیدا نکردم که پاسخگوی سوالاتم باشد پس به سراغ دانشجوها رفتم . بیشترشان اطلاعات نسبتا کمی پیرامون نظر اسلام در مورد موسیقی داشتند . اما بالاخره یکی را پیدا کردم که خوب می دانست و حرف های خوبی برای گفتن داشت .
حدیث فخرالاسلام دانشجوی موسیقی سنتی ایران است . ظاهرش با چادر زیبایی که که بر سر دارد با سایر دختر های همکلاسش فرق دارد .
در چه سازی تخصص دارید ؟
سه تار . سه تار ساز معرفت و عرفان است .
خانواده تان برای امدن به این رشته با شما مخالفت نکردند ؟
خیر من خانواده ای مذهبی دارم . اما پدر و مادرم ادم های روشنی هستند . وقتی توی این رشته قبول شدم بعضی از بستگانمان به پدر و مادرم می گفتند که "نگذارید در این رشته تحصیل کند چون بی دین و ایمان می شود " و از این حرف ها! ولی خانواده ام مرا کاملا می شناختند و توجهی به حرف های ادمهای (کاتولیک ترپاپ)فامیل نکردند .
حالا ازرشته تان راضی هستید ؟
خیلی من از دوره دبیرستان به این رشته علاقه مند بودم . اما حالا ان را تخصصی و علمی دنبال می کنم .
نظر شما درباره ((شعر و موسیقی)) چیست ؟
در موسیقی ایرانی شیوه های مختلفی وجود دارد اواز تنها ساز تنها ساز و اواز . در اواز تنها و ساز و اواز مسلما شعر نقش بسیار مهمی دارد . همیشه باید شعر ناب در کنار موسیقی خوب و عمیق باشد . به نظرمن این خواننده هایی که شعر حافظ و مولانا و کلا بزرگان ادب را همراه با یک موسیقی سطحی و کامپیوتری می خوانند در واقع دارند به شعر ایران توهین می کنند . در مقابل وقتی یک خواننده یک شعر کم محتوا و سطحی را با یک موسیقی سطح بالا می خواند هم به موسیقی اصیل و هنری توهین کرده است . این طور کارها گرچه در دوره ای مورد اقبال عموم قرار می گیرند و ده سال بعد امکان ندارد کسی سراغ انها برود .
همیشه باید شعر ناب در کنار موسیقی خوب و عمیق باشد .
موسیقی فاخر یا موسیقی معرفتی نوعی از موسیقی است که در میان عموم کمتر شناخته شده است .
اسلام موسیقی رارد می کند یا تایید ؟
بستگی به نوع موسیقی دارد موسیقی که مختص مجالس لحو و لعب است و به ان موسیقی غنایی گفته می شود از نظر اسلام مردود است . اما موسیقی غیر غنایی که تفکر برانگیز و سرشار از معنویت است مورد تایید اسلام است . البته تایید این قضیه هیچ ربطی به غربی یا شرقی یک اهنگ ندارد .
موسیقی فاخر
نوعی از موسیقی موسیقی (فاخر) یا معرفتی نام دارد و گرچه بخشی از مردم به ان علاقه مند هستند ولی در میان عموم کمتر شناخته شده است . این نوع موسیقی را می توان هم در موسیقی کلاسیک غرب یافت و هم در موسیقی سنتی ایران .دانشجویان رشته موسیقی در این زمینه بیشتر توضیح می دهند .
مریم حسن بیگی دانشجوی موسیقی کلاسیک (غرب) که معتقد است موسیقی زبان بین الملل است در پاسخ به این سوال که چرا به این رشته امدی ؟ گفت من به دلیل سابقه که موسیقی در خانواده ام دارد از روی اگاهی وارد این رشته شدم چون معتقدم می شود با موسیقی به شناخت رسید من به دنبال معنا در این رشته هستم . متاسفانه امروزه ماهیت موسیقی عوض شده است یعنی خیلیها اصلا نمی دانند برای چه موسیقی گوش میدهند و به یک سلسله موسیقی های مبتذل _که اسمش را گذاشته اند پاپ و شعر درست و حسابی هم ندارد _اکتفا می کنند .
یعنی شما موسیقی پاپ را قبول ندارید؟
موسیقی یک مقوله ی فرهنگی است در غرب اگر کسی بخواهد موسیقی پاپ کار کند باید تحصیلات موسیقی داشته باشد و موسیقی کلاسیک را کاملا بشناسد بعد به سراغ مکتب های جدید و موسیقی پاپ برود یعنی یک سیر تفکری را درک کند . اما در اینجا طرف اصلا موسیقی کلاسیک را نمی شناسد فوقش دو سه سال به کلاس گیتار رفته و بعد هم از طرف اطرافیانش شنیده که صدایش خوب است فوری نوار بیرون می دهد و البوم پشت البوم . این موسیقی هایی که با کامپیوتر ساخته می شود نه پشتوانه ی فکری دارد و نه هنری . شعر هایش هم که ان موسیقی مبتذل تر است.
شما گوش دادن به چه موسیقی را توصیه می کنید؟
نمی شود موسیقی خاصی را توصیه کرد . اما من فکر می کنم اول باید موسیقی فاخر و معنا دار را به مردم شناساند . عده ای دوست دارند موسیقی سنتی گوش کنند . یک عده ای هم ممکن است دوست داشته باشند سمفونیهای بتهوون هایدن یا باخ را گوش کنند .اول باید برای مردم شناخت ایجاد شود تا بعد گوش مردم به شنیدن موسیقی خوب عادت کند . این کار هم فقط از رسانه ها بر می اید . که در حال حاضر _متاسفانه_موسیقی خوب از صداوسیما کم شنیده می شود . البته هر کس خودش می تواند به دنبال شناخت موسیقی فاخر باشد موسیقی ای که سازنده ی ان موقع نوشتن نت اهنگش به خدا جهان هستی و عشق محبت فکر می کرده است .
بعد از صحبت کردن با یک دانشجوی موسیقی کلاسیک به دنبال یک دانسجوی موسیقی سنتی ایران گشتم .
بهروز کریمی دانشجوی رشته ی موسیقی سنتی ایران است ودل پردردی ازصداوسیما بخاطر حمایت از موسیقیهایی که به قول خودش سطحی است دارد . تا موضوع گزارش را مطرح کردم گفت (( وقتی در هفته کمتر از یک ساعت موسیقی هنری و جدی از صدا وسیما پخش می شود معلوم است که گرایش به انواع موسیقی سطحی ومبتذل میان مردم زیاد می شود . خیلی از ادم های تحصیل کرده این دغدغه ها را ندارند حالا شما چطور انتظار دارید که مخاطبان نوجوان از این مسایل اطلاع داشته باشند .
چرابیشتر مردم _البته نوجوان ها_فکر می کنند که موسیقی سنتی ایران غمگین است ؟
همان نشناختن و اطلاع نداشتن دلیل این موضوع است . معمولا موسیقی در دو سطح مطرح می شود یکی موسیقی سطحی که با حرکات فیزیکی همراه است و در مجالس خاص استفاده می شود نوع دیکر گوش دادن به موسیقی بخصوص در اوقات فراغت است . الان متاسفانه خیلیها در اوقات فراغتشان هم موسیقی مبتذل مجالس خاص را گوش می دهند . من با این تفکر که موسیقی دستگاهی یک موسیقی غمگین است کاملا مخالفم بعضی دستگاه ها مثل ((چهارگاه )) و ((ماهور)) یک مقدار زمینی تر وشاد ترند . بعضی دستگاه ها مثل ((شور )) و ((همایون)) عرفانی ترند . بعضی از موسیقی های مقامی ایران نیز به شدت انسان را به تفکر وا می دارد مثل مقام الله مدد یا مقام نوایی که به جنوب خراسان متعلق است .
برای اینکه نوجوان ها با فکر سراغ موسیقی بروند چه کارهایی باید انجام شود؟
بهترینش اینست که صداوسیما برنامه هایی برای شناختن و اموزش موسیقی خوب بسازد . اما نوجوانها هم می توانند خودشان از کسانی که موسیقی ردیف ودستگاههای ان را می شناسند در این باره سوال کنند و به دنبال موسیقی خوب باشند .اگر هم حوصله خواندن کتاب را داشته باشند باید بگویم کتاب زیاد نوشته شده است .
فقه وموسیقی
تقریبا در تمام رساله های مراجع عالیقدربخشی به مساله موسیقی اختصاص داده شده که به راحتی می توان به انها دسترسی پیدا کرد برای نمونه چند پرسش و استفتاءرا بخوانید
گوش دادن به نوار هایی که توسط سازمان تبلیغات اسلامی و یا موسسه ی اسلامی دیگر مجاز اعلام شده اند چه حکمی دارد؟ و استفاده از الات موسیقی مثل کمانچه ویولون و نی چه حکمی دارد؟
جواز گوش دادن به نوار ها منوط به تشخیس خود مکلف است . اگر تشخیص دهد موسیقی مشتمل بر غنا وموسیقی لهوی مناسب با مجالس عیش و نوش و خوشگذرانی و همچنین مطالب باطل نیست گوش دادن به ان اشکال ندارد . بنابراین تجویز ان توسط سازمان تبلیغات اسلامی و یا هر موسسه اسلامی دیگر تنهایی دلیل شرعی برای مباح بودن ان نسیت و به کار گیری الات موسیقی در موسیقی لهوی و مطربی و مناسب با مجالس لهو و گناه مجاز نمی شود ولی استفاده حلال از انها برای اهداف عقلایی اشکال ندارد و تشخیص مصادیق هم موکول به نظر خود مکلف است .
ایا خرید وفروش الات موسیقی حلال است یا حرام ؟
خرید وفروش الات مشترک برای نواختن موسیقی غیر لهوی اشکالی ندارد .
اسلام وتشیع دین عقل است . برای همین براساس فتوا های مراجع تقلید خود مکلف باید تشخیص بدهد که حتی از میان موسیقی های مجاز موسیقی ای که گوش می کند لهوی و غناییست یا غیر غنایی و حلال.
انوشه میر مرعشی در مجله سروش نو جوان دی 85
شركت مي كردند ساير اعضاي اين اركستر . نوازندگان و خوانندگاني نظير : درويش خان ، حسين خان اسماعيل زاده ، طاهرزاده ، اقبال السلطان و غيره بودند واين نشانگر آنست كه همكاري كردن در يك اركستر با اساتيد موسيقي وقت حتما مهارت و تبحر مي خواست . 
